Perşembe , Kasım 8 2018
Son Dakika

PERİYODİK CETVEL

PERİYODİK CETVEL
Atom bir elementin fiziksel ve kimyasal yollarla parçalanamayan en küçük taneciğidir.
Yani bütün maddeler atom denilen taneciklerden oluşurlar. Karışım ve bileşiklerde farklı cins atomlar, elementlerde ise tek cins atom bulunur.
Modern atom teorisine göre, atom temel olarak çekirdek ve enerji seviyeleri olmak üzere iki ana bölgeden oluşur.
Atom çekirdeğinde pozitif yüklü protonlar ve yüksüz nötronlar bulunur.
Atomun enerji seviyelerinde ise (katmanlar yani yörüngeler) negatif yüklü elektronlar bulunur.
Atomla ilgili temel kavramlar
Atom numarası
Atomların çekirdeğinde bulunan protonların sayısı her element için karakteristiktir. Yani her elementin proton sayısı farklıdır.
Bu nedenle atomların proton sayılarına aynı zamanda o atomun atom numarası da denir. Atom çekirdeğinde bulunan yüklü tanecikler sadece protonlar olduğuna göre, proton sayısı aynı zamanda çekirdek yükü olarak da adlandırılmaktadır.
Atom numarası=proton sayısı=Çekirdek yükü

 Nötr atom                                                                                                                                                                                                    nötr atom nedir ile ilgili görsel sonucu

Çekirdeğindeki pozitif yüklü protonların sayısı ile yörüngelerindeki negatif yüklü elektronların sayısı eşit olan atomlara nötr atom denir.
Nötr atom=Proton sayısı=elektron sayısı                                                                                                                               
Elektrom sayısı değişen atomların, proton sayıları elektron sayılarına eşit olmaz. Proton sayısının elektron sayısından farklı olduğu bu taneciklere iyonadı verilir.                                                                                                                             iyonların oluşumu anyonlar ve katyonlar ile ilgili görsel sonucu

Katyon(+yüklü iyon)
Atom elektron verdiğinde proton sayısı, elektron sayısından fazla olur ve pozitif yüklü bir tanecik oluşur. Pozitif yüklü taneciklere (İyonlara)Katyondenir. Bir atom, nötr halinden verdiği elektron sayısı kadar pozitif (+) yük kazanır.
Anyon(- yüklü iyon)
Atom elektron aldığında proton sayısı, elektron sayısından az olur ve negatif yüklü bir tanecik oluşur. Negatif yüklü iyonlara anyon denir. Bir atom, nötr halinden aldığı elektron sayısı kadar negatif (-) yük kazanır.
                                                                                                             PERİYOTLAR CETVELİ                                                                                                                                                              periyotlar cetveli ile ilgili görsel sonucu
Periyodik çizelgeyi elementleri artan atom numaralarına göre ilk defa Henry Moseley sıralamıştır. Periyodik çizelgede sıralama yapılırken elementlerin benzer kimyasal özellikler gösterenleri alt alta gelecek şekilde bir düzenleme yapılmıştır.
 
Periyodik cetvel elementleri sınıflandırmak için hazırlanmıştır. İlk periyodik cetvel Mendeleev tarafından yapılmıştır. Mendelev elementleri artan kütle numaraların göre sıralamış ve benzer özellikteki elementleri alt alta yazmıştır. Ancak elementlerin kimyasal özellikleri kütle numaralarına değil atom numaralarına bağlıdır.
Bugünkü modern periyodik cetvelde elementler artan atom numaralarına göre sıralanarak benzer fiziksel ve kimyasal özelliklere sahip elementler gruplar içinde bir araya getirilmiştir.
  • Periyodik tablo 18 tane düşey sütun ve 7 tane yatay satırdan oluşmuştur.
  • Düşey sütunlara grup, yatay sıralara ise periyot adı verilmiştir.
Periyotlar
Bir elementin periyot numarası, temel enerji düzey sayısı veya yörünge sayısıdır.
7 tane periyot vardır.
1.periyotta 2 element 2. ve 3.periyotta 8’er element,4. ve 5. periyotta 18’er element 6.periyotta 32 element bulunur.
7.periyot ise henüz tamamlanmamıştır.
 
Periyotların özellikleri
  • 1. periyotta yalnızca 2 element vardır. Birinci element hidrojen, ikincisi ise helyumdur.
  • 2.periyotta 8 element vardır. Bunlar sırasıyla lityum, berilyum, bor, karbon, azot, oksijen, flor ve neon olur.
  • 3. periyotta 8 element vardır. Bunlar sırasıyla sodyum, magnezyum, alüminyum, silisyum, fosfor, kükürt, klor ve argon dur.
  • 4. periyotta 18 element vardır.4.periyot potasyum ile başlayıp kripton ile biter.
  • 5. periyotta 18 element vardır.
  • 6.periyotta 32 element vardır.7.periyot ise daha tamamlanmamıştır. Ancak tamamlandığında 32 element olacaktır.
Aynı periyottaki elementlerin temel enerji düzey sayıları eşittir. Fakat değerlik elektron sayıları farklı olduğu için fiziksel ve kimyasal özellikleri farklıdır.
 Periyodik cetvelde aynı gruptaki elementlerin kimyasal özellikleri benzerdir.
Gruplar
Periyodik cetvelde 8A ve 8b grubu vardır. Biz sadece A gruplarını (Baş grup) inceleyeceğiz.
periyotlar cetveli gruplar ile ilgili görsel sonucu
Aynı grupta bulunan elementlerin temel enerji düzey sayıları farklıdır fakat değerlik elektron sayıları eşittir. Bu nedenle aynı grupta bulunan elementler benzer fiziksel ve kimyasal özellikler gösterir.
Periyodik tabloda alt alta gelen elementler grupları oluşturmuştur. Yukarıdan aşağıya doğru oluşan dikey sıralara grup denir. Periyodik tabloda toplam 18 tane grup vardır.
  • Periyodik tablodaki gruplardan 8 tanesi A grubu,10 tanesi B grubudur.
  • Aynı grupta bulunan elementlerin kimyasal özellikleri(sertlik, parlaklık, iletkenlik, reaksiyona girme isteği v.b.) genlikle benzerdir ve son katmanda bulunan elektron sayıları aynıdır. Bazı grupların özel isimleri vardır
Periyot ve Grup Bulma
Bir elementin periyodik cetveldeki yerini bulmak için o elementin atom numarasını bilmek gerekir. Atom numarası bilinen elementin elektron dağılımı çizilir.
Temel enerji düzey sayısı periyodunu,en dışenerji düzeyindeki elektron sayısı(Değerlik Elektron Sayısı ) grubunu verir.                                                                                                                                                                                                  periyot ve grup bulma örnekler ile ilgili görsel sonucu

 Değerlik Elektron Sayısı

Bir elementin son enerji düzeyindeki toplam elektronlara değerlik elektron sayısı denir. Periyodik sistemde aynı grupta bulunan elementlerin toplam elektron sayıları birbirine eşittir

Örnek:
Atom numarası 19 olan X elementinin periyodik cetveldeki yeri neresidir?
Çözüm:
Önce bu elementin elektron dağılımını çizelim
 19X  2 8 8  1
Periyot numarası=Temel enerji düzey sayısı=Yörünge sayısı=4
Grup numarası=Değerlik elektron sayısı=1
X elementi 4. periyot 1A grubunda yer alır.
Örnek:
X elementinin kütle numarası 15 olup, çekirdeğinde 6 nötronu vardır.
Buna göre X elementinin periyodik cetveldeki yerini belirtiniz.
Çözüm
X elementinin periyodik cetvelde yerini bulabilmek için atom numarasını bilmek gerekir.
Kütle numarası=Proton sayısı+Nötron sayısı
Proton sayısı=15-8=7
Proton sayısı=Atom numarası=7
 7X  2 5
Buna göre X elementi 2. periyot 5A grubunda yer alır.
Örnek:
X-3 iyonunun elektron dağılımı 2,8,8 şeklindedir.
Buna göre X elementinin periyodik cetveldeki yerini bulunuz.
Çözüm
Bir elementin nötr atom veya iyonlarının periyodik cetvelde yeri aynıdır. Ancak iyonun elektron dağılımından nötr atomun elektron dağılımının bulunması gerekir.
X-3=2.8.8
Şeklindeki elektron dağılımı 3 elektron kazanmış (-3 yüklü) olan X-3 iyonunun 18 elektronun olduğunu gösterir. Şu halde nötr X atomunun 15 elektronu vardır.
15X=2,8,5
buna göre X elementi 3. periyot 5A grubu elementidir.
 
Periyodik cetveldeki Yerinden Atom Numarasını Bulma
Örnek:
3.periyodun 6A grubunda bulunan elementin atom numarası kaçtır?
Çözüm:
Bu element 3.periyotta olduğuna göre 3 yörüngesi vardır.6A grubunda olması değerlik elektron sayısının 6 olduğunu gösterir.
Buna göre elektron dağılımı,
X  2 8 6
Atom numarası=2+8+6=16 bulunur.
Elementlerin Bazı Özelliklerinin Grup ve Periyottaki Değişimi
Atom yarıçapı ve Hacmi
  • Aynı grupta yukarıdan aşağıya doğru yani atom numaralarının arttığı yönde atom yarıçapı ve hacmi artar.
  • Aynı periyotta soldan sağa doğru yani atom numaralarının arttığı atom yarıçapı ve hacmi küçülür.
  • Bu özelliği periyodik cetvel üzerinde gösterelim.
Atom yarıçapı ve Hacmi ile ilgili görsel sonucuAtom yarıçapı ve Hacmi ile ilgili görsel sonucu
Metal ve Ametal özelliği
  • Bir elementin metal özelliği elektron verme eğiliminin bir ölçüsüdür. Atom yarıçapı ve hacmi ne kadar büyükse elektron verme eğilimi o kadar fazladır. Buna göre periyodik cetvelin sol tarafındaki elementlerin metal olduğunu (genel olarak) söyleyebiliriz.
  • Ametal özelliği ise elektron alma eğiliminin bir ölçüsüdür. Atom yarıçapı ve hacmi ne kadar küçükse elektron alma eğilimi o kadar fazladır. Buna göre periyodik cetvelin sağ üst kısmındaki elementlerin ametal olduğunu söyleyebiliriz.
Periyodik cetvelde ortada bulunan bazı elementlerin özellikleri hem metallere hem de ametallere benzemektedir. Si,Ge,As,Sb gibi bu elementlere yarı metaller denir.

PERİYOTLAR CETVELİNDE SOLDAN SAĞA DOĞRU GİDİLDİKCE

1-Atom numarası artar
2-Kütle numarası artar
3-Metalik özellik azalır
4-Ametalik özellik artar
5-Elektron verme özelliği azalır
6-Elektron alma özelliği artar
7-Atom çapı küçülür
8-Asitlik özelliği artar
9-İyonlaşma enerjisi büyür
10-Elektro negatiflik büyür

 

PERİYOTLAR CETVLİNDE YUKARIDAN AŞAGIYA DOĞRU İNİLDİKÇE

1-Atom numarası artar
2-Kütle numarası artar
3-Metalik özellik artar
4-Ametalik özellik azalır
5-Elektron verme isteği artar
6-Elektron alma isteği azalır
7-Atom çapı büyür
8-Bazlık özelliği artar

 

Metallerin özellikleri
  • Son temel enerji seviyelerinde genellikle 1,2 ya da 3 elektron bulunur.
  • Saf halde iken atomik olarak bulunurlar.
  • Genellikle parlak görünüşlüdürler.
  • Elektrik akımını ve ısıyı iyi iletirler.
  • Tel ve levha haline getirilebilirler. Yani işlenerek şekil verilebilir.
  • Bileşik oluştururken elektron almazlar. Daima elektron verirler. Yani pozitif yüklü iyon oluşturabilirler.
  • Birbirleri ile bileşik oluşturamazlar.
  • Birbirleri arasında homojen karışımlar olan alaşımları oluştururlar.
  • Civa metali hariç oda şartlarında tamamı katı haldedir.
B.Ametaller
Sürekli soluduğumuz havanın büyük çoğunluğu azot ve oksijen gazlarının karışımından oluşur. Enerji elde etmek için yakıt olarak kullanılan kömür, karbon elementinden oluşur. Uzaya çıkan roketlerde sıvı hidrojen yakıt olarak kullanılır.
Yukarıda bahsedilen elementlerin hepsi ametal olarak sınıflandırılır.
Ametaller H,O,N,P,C,F,Cl,Br,I,S,Se elementleri olmak üzere 11 tanedir.

Ametallerin genel özellikleri
  • Son temel enerji seviyelerinde genellikle 5,6 ya da 7 elektron bulunur. Hidrojende 1 elektron vardır.
  • Tabiatta çoğu ametal molekülleri halinde bulunur.
  • Genellikle mat renklidirler.
  • Elektrik akımını iyi iletmezler. Sadece karbonun farklı bir şekli olan grafit az da olsa elektrik akımını iletir.
  • Tel ve levha haline getirilemezler. Yani işlenerek şekil verilemezler. Kırılgandırlar.
  • Birbiri ile ve metallerle bileşik oluşturabilirler.
  • Metallerle bileşik oluştururken elektron alırlar. Ametallerle bileşik oluştururken bazı elektronlarını ortaklaşa kullanırlar.
  • Bileşiklerinde pozitif ya da negatif değerlikler alabilirler.
  • Katı, sıvı ve gaz halde olanları vardır.
C.Yarı Metaller
Bazı özellikleri metallere, bazı özellikleri ametallere benzeyen elementlerde vardır. B,Si,Ge,As,Sb,Te,Po ve At elementleri yarı metallerdir.Ge ve Si elementleri özellikle elektronik sanayinde çok kullanılan elementlerdir.
Bu elementler genellikle görünüşleri ve fiziksel özellikleri yönünden de metallere benzerler.
 
ETKİNLİK-1
BOŞLUK DOLDURMA
  1. Periyodik cetvelde elementler ………….. göre sıralanmıştır.
  2. yatay sıralara …..,düşey sıralara……… denir.
  3. …………..tane periyot vardır.Fakat 7.periyot henüz ……. Tir.
  4. ………… tane A grubu vardır.
  5. aynı gruptaki elementlerin ……….. benzerdir.
  6. aynı grupta bulunan elementlerin …………. Benzerdir.
  7. en dış yörüngedeki elektron sayısı o elementin ……………. ……….. belirtir.
  8. elektron içeren enerji düzey sayısı …………. Verir.
  9. 1A grubu metallerine ……. ………. Denir.
  10. ………. Grubu metalleri toprak alkali metallerdir.
  11. 8A grubu elementleri ……………dir.
  12. soygazlar bileşik oluşturmaya ……………….. değildir.
  13. bir grupta yukarıdan aşağıya doğru elementlerin …………. ……….artar.
  14. periyodik cetvelde yarı metaller ……………..bulkunur.
  15. periyodik cetvelde ametaller …………….. bulunur.
  16. 1A grubu elementleri bileşiklerinde ………….. değerlikli olur.
  17. toprak alkali metaller bileşik oluştururken ……………. Verirler.
  18. halojenlerin değerlik elektronları sayısı ……….. dır.
  19. ametaller bileşiklerinde hem ………. Hemde ……… değerlikli olurlar.
  20. aynı periyottaki elementlerin …………… eşittir.

Check Also

MADDENİN YAPISI VE ÖZELLİKLERİ

Periyodik Tablo: Elementlerin artan atom numaralarına göre sıralandıkları çizelgeye periyodik tablo denir. Periyodik tabloda elementlerin ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

istanbul escort-