Salı , Eylül 25 2018
Son Dakika

MADDE VE DEĞİŞİM

Hal değişimi; maddenin ısı alarak veya ısı vererek katı sıvı ve gaz halleri arasında geçiş yapmasıdır’’ diye tanımlanır.   Yada Maddenin Hal Değiştirmesi: Maddenin ısı alarak ya da ısı vererek fiziksel durumunu değiştirmesidir.(Erime,donma,buharlaşma,yoğuşma hal değiştirme olaylarıdır.)                                                                            Madde hal değiştirirken kimliğini değiştirmez, sadece görüntüsü değişmiş olur. maddenin-halleri 

Erime

 Bir katı maddenin ısı alarak sıvı hale geçmesine erime denir. Katı madde erime esnasında sıcaklığı sabit kalır. Bu değer erime sıcaklığıdır. Buzun erime sıcaklığı 0 °C dir. Erime sıcaklığı maddenin ayırt edici özelliğidir.                          Donma:Sıvı bir maddenin ısı kaybederek katı hale gelmesine ise ‘donma’ denir. Erime ve donma birbirinin tersidir. Madde donarken etrafa ısı verir. Erime sıcaklığı ile donma sıcaklığı aynıdır. Saf olmayan maddelerin erime ve donma sıcaklıkları sabit değildir. Suyun içerisine tuz atıldığında saf madde olmaz (Karışımdır) içine atılan tuzun miktarına bağlı olarak erime ve donma sıcaklığı 0 °C nin altına düşer.

Buharlaşma ve Yoğuşma:

Sıvı bir maddenin ısı alarak gaz haline gelmesine ‘buharlaşma’ denir. Kaynayan bir çaydanlıktan çıkan buhar, suyun gaz haline bir örnektir. Gaz halindeki bir maddenin ısı kaybederek tekrar sıvı hale gelmesine ise ‘yoğuşma’ denir. Kaynayan çaydanlıktan çıkan su buharına soğuk bir tencere kapağını tuttuğumuzda, su buharı tencere kapağında ısı kaybeder ve kapak üzerinde su damlacıkları oluşur. Bu da yoğuşmaya bir örnektir.                         Elimize dökülen kolonya buharlaşırken bizden ısı alır. Buharlaşma sadece sıvının yüzeyinde gerçekleşir. Buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşmektedir. Ancak sıcaklık arttıkça buharlaşma da artar. Deniz suyundan tuz elde etmede, reçel, salça, pekmez yapımında suyun buharlaşması sağlanır.

BUHARLAŞMA HIZINA ETKİ EDEN FAKTÖRLER NELERDİR?

  • Buharlaşma her sıcaklıkta gerçekleşir.
  • Buharlaşma sadece sıvı yüzeyinde olur.
  • Havayla temas yüzeyi arttıkça buharlaşma hızı artar.
  • Sıcaklık arttıkça buharlaşma hızı artar.
  • Havanın nem miktarı arttıkça buharlaşma hızı artar.
  • Rüzgâr arttıkça buharlaşma hızı artar.UYARI!!!Sıvıların buharlaşması için KAYNAMAYA GEREK YOKTUR. Kaynama olayı sadece belirli bir sıcaklıkta gerçekleşir.

maddenin-halleri-2                                                 Kaynama

Hızlı buharlaşma olayıdır. Kaynama sırasında sıvı içerisinde gaz kabarcıkları oluşur. Kaynama sıvının her yerinde gerçekleşir. Saf maddelerin belirli bir kaynama sıcaklığı vardır. Kaynama olayının başlamasında sıcaklık değişmez. Bu sıcaklığa kaynama sıcaklığı denir. Deniz seviyesinde su 100 °C de, etil alkol 78 °C de kaynar.

Kaynama ve buharlaşma arasındaki farklar

1. Buharlaşma sıvını yüzeyinde olur, kaynama sıvının her tarafında olur.
2. Buharlaşma her sıcaklıkta olur, kaynama belirli bir sıcaklıkta olur.
3. Buharlaşırken sıcaklık değişebilir, kaynama sırasında sıcaklık sabit kalır.                                                                                  Ortak özelliği: Kaynama ve buharlaşma ısı alarak gerçekleşir.                                                                                             kaynama ve buharlaşma

Katının, ısı alarak  direk gaz haline geçmesine süblimleşme denir. Süblimleşmeye örnek olarak tuvaletlerde koku giderici olarak kullandığımız naftalini verebiliriz. Naftalin hiç erimeden zamanla azalır. Bu azalmanın nedeni buharlaşmadır. Naftalin sıvı hale geçmeden doğrudan gaz hale geçer.
Marketlerdeki dondurma dolaplarını açtığımızda buhar çıktığını görürüz. Bunun nedeni dolaptaki katı haldeki buzun birden ısı alarak gaz hale geçmesi yani süblimleşmesidir.                                                                                                                

Gazın, ısı vererek katı hale geçmesine kırağılaşma denir.                                                                                                          

MADDENİN AYIRT EDİCİ ÖZELLİKLERİ

Kütle ve hacim maddenin ortak özellikleridir. Eşit kütle ve hacme sahip birçok madde vardır. Ayrıca maddelerin  kütleleri ve hacmi, maddenin kırılması ya da buharlaşması durumunda da değişir.
Ayırt Edici Özellikler
Maddeleri birbirinden ayırmak için değişmeyen özelliklerini belirlememiz gerekir. Bunlar ayırt edici özelliklerdir. Saf su her sıcaklıkta buharlaşır ama her sıcaklıkta kaynamaz.

İçinde kendinden başka madde olmayan maddelere saf madde denir. Saf maddeler belli bir sıcaklıkta kaynamaya başlar.                                                                                                                          images (2)

images (1)

1-Genleşme ( katı ve sıvılar için )
2-Özkütle ( katı, sıvı ve gazlar için )
3-Kaynama noktası ( sıvılar için )
4-Erime noktası ( katılar için )
5-Yoğuşma noktası ( gazlar için )
6-Donma noktası( sıvılar için )
ÖZKÜTLE (YOĞUNLUK)

Birim hacme düşen madde miktarına özkütle( yoğunluk )denir.

Eşit hacimli maddelerden kütlesi büyük olan daha yoğundur. Yoğun maddelerin birim hacimdeki madde miktar  daha fazladır. O hâlde bir maddenin yoğunluğu kütle ve hacim değerlerinin ikisiyle de ilişkilidir.

Özkütlenin Hesaplaması

Maddenin birim hacmindeki kütlesi yoğunluk olduğuna göre bir maddenin yoğunluğunu belirlemek için kütle ve hacmini bilmeliyiz. images (5)  indir (2)

Yoğunluk ayırt edici bir özelliktir. Çünkü her maddenin kendine özgü bir yoğunluğu vardır.

Su dolu bardağa birkaç tane buz attığımızda buz suda yüzer.
O hâlde buzun yoğunluğu, suyun yoğunluğundan küçüktür.

Eriyen katı maddelerin yoğunluğu azalır ancak buz erirken yoğunluğu artar.

Su, yüzeyden donmaya başlar. Su, buzdan yoğun olduğu için buz üstte kalır.
Donan göllerin yüzeyinde buz olmasına rağmen buzun altında su bulunur. Buzun altındaki suda canlılar yaşayabilir. Çünkü buz, suyun sıcaklığını korur, donmasını önler. Suyun bu özelliği olmasaydı göl ve denizlerin dipleri buzlarla kaplı olur, içlerinde canlılar yaşayamazdı.

images (1) indir (1) indir           indir

 

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

istanbul escort-