Çarşamba , Ekim 17 2018
Son Dakika

YAŞAMIMIZDAKİ SÜRAT

YAŞAMIMIZDAKİ SÜRAT (Konu Anlatımı)

YAŞAMIMIZDAKİ SÜRAT
1- Hareket
2- Yörünge
3- Sürat
4- Hareket Çeşitleri
5- Hareket Enerjisi

YAŞAMIMIZDAKİ SÜRAT :

1- Hareket :
Bir cismin sabit kabul edilen bir noktaya göre zamanla yer değiştirmesine hareket denir. Cismin hareketi sırasında seçilen sabit noktaya başlangıç noktası veya referans noktası denir.
Bir cismin hareketli olup olmadığı seçilen başlangıç noktasına göre belirlenir. Cisim bir noktaya göre hareketli iken başka bir noktaya göre hareketsiz olabilir.
Evrende bulunan bütün cisimler hareketlidir. (Seçilen başlangıç noktaları ayarlanarak bütün cisimler hareketli olarak gözlenebilir).

Örnek :

• Otobüs içinde oturan yolcular, otobüs hareket halinde iken birbirlerine göre
hareketsizken, dışarıdan bakan bir gözlemciye, ağaca ya da yere göre hareketlidirler.
• Dünya üzerinde bulunan insanlar, Dünya’yı hareketsiz olarak görürler. Uzaydan Dünya’ya bakan gözlemci Dünya’nın hareket ettiğini gözleyebilir.
• Güneş, Samanyolu Galaksisi etrafında dolandığı için Güneş’te hareketlidir.

2- Yörünge :
Bir cismin hareketi sırasında izlediği yola yörünge denir. Cismin yaptığı hareketin çeşidi, yörüngesine göre belirlenir.
• Cismin yörüngesi düz ya da doğru şeklinde ise cismin yaptığı harekete doğrusal hareket denir.
• Cismin yörüngesi eğri şeklinde ise cismin yaptığı harekete eğrisel hareket denir.
• Cismin yörüngesi daire şeklinde ise cismin yaptığı harekete dairesel hareket denir.

image001
3- Sürat :
Hareketli bir cismin belirli bir yolu ne kadar zamanda aldığını gösteren büyüklüğe sürat denir.
Bir cismin hareketi süresince aldığı toplam yolun, cismin toplam hareket süresine bölümüne sürat denir.
Bir cismin birim zamandaki aldığı yol miktarına sürat denir.
Bir cismin süratini, o cisme etki eden kuvvet etkiler.                                                                                                                        image002

 

NOT :

1- Bir cismin sürati, cismin sadece cismin hareket süresine bağlı değildir. Hareketini daha kısa sürede bitiren cisim daha hızlı değildir. Cisimlerin süratleri karşılaştırılırken sadece zaman değil, zaman ve cismin aldığı yol değerlendirilir.
2- Rüzgarın süratini ölçmek için kullanılan araçlara anemometre denir.

          4- Hareket Çeşitleri :

a) Düzgün Doğrusal Hareket (DDH) (Sabit Hızlı = Süratli Hareket) (SHH) :
Bir cismin sürati hareketi süresince değişmeyip sabit kalıyorsa ve cisim bir doğru boyunca hareket ediyorsa cismin yaptığı bu harekete düzgün doğrusal hareket veya sabit süratli (hızlı) hareket denir.
Sabit süratli harekette;
• Cisim eşit sürelerde eşit yollar alır.
• Cismin sürati hareketi boyunca değişmeyip sabit kalır.

   Yol – Zaman Grafiği :    
Hareketli, hareketi süresince eşit sürelerde eşit yollar alır ve bu nedenle sürati sabittir.
Hareketlinin yol – zaman grafiğinden sürati bulunur. Grafikten seçilen her hangi bir noktanın zaman ve yol eksenlerini kestiği noktalar bulunur. Bu noktalara karşılık gelen değerler sürat formülünde yerine yazılarak sürat hesaplanır
image003        Sürat – Zaman Grafiği :
Hareketli, hareketi süresince eşit sürelerde eşit yollar alır ve bu nedenle sürati sabittir. Zaman değişse bile sürat değişmez.
Hareketlinin sürat – zaman grafiğinden aldığı yol bulunur. Sürat – zaman grafiğinin altında kalan alan hareketlinin aldığı yolu verir.                                                                                                                                                                                         image004 image003                                         b) Düzgün Hızlanan Doğrusal Hareket (DHDH) :
Bir cismin hızı hareketi süresince eşit zamanlarda eşit miktarlarda artıyorsa ve cisim bir doğru boyunca hareket ediyorsa cismin yaptığı bu harekete düzgün hızlanan doğrusal hareket denir.
Düzgün hızlanan doğrusal harekette;
• Cismin sürati eşit sürelerde eşit miktarlarda artar.

c) Düzgün Yavaşlayan Doğrusal Hareket (DYDH) :
Bir cismin hızı hareketi süresince eşit zamanlarda eşit miktarlarda azalıyorsa ve cisim bir doğru boyunca hareket ediyorsa cismin yaptığı bu harekete düzgün yavaşlayan doğrusal hareket denir.
Düzgün yavaşlayan doğrusal harekette;
• Cismin sürati eşit sürelerde eşit miktarlarda azalır.                                                                                                                       5- Hareket Enerjisi :
Hareket halindeki cisimlerin sahip oldukları enerjiye hareket enerjisi denir.
• Cisimler, sahip oldukları veya kazandıkları hareket enerjisi sayesinde hareket ederler.
• Cismin sürati hareket enerjisine bağlıdır ve doğru orantılıdır. Yani hareket enerjisi fazla olan cismin sürati de fazladır.
• Bir cisim, sahip olduğu hareket enerjisini bir başka cisme aktarabilir. Cismin sahip olduğu hareket enerjisini bir başka cisme aktarabilmesi için o cisme kuvvet uygulaması gerekir. Uygulanan kuvvet sayesinde cismin enerjisi aktarılabilir. (Kuvvet ve hareket enerjisi aynı kavramlar değildir).
• Cisim, kuvvet sayesinde hareket ettiği için cismin sürati de kuvvete bağlıdır. (Kuvvet ve hareket aynı kavramlar değildir).
• Hareket enerjisi fazla olan cismin sürati de fazladır ve sürati fazla olan cisim çarptığı cismi daha hızlı hareket ettirir. Bunun nedeni de cismin, çarptığı cisme daha fazla hareket enerjisi aktarmasıdır

YAŞAMIMIZDAKİ SÜRAT        (ÖZET)

Sürat: Bir cismin birim zamanda aldığı yola sürat denir. Sürati hesaplayabilmek için cismin aldığı yolu ve cismin bu yolu ne kadar sürede aldığını bilmemiz gerekir.

Sürat=Alınan yol/Geçen zaman

Zaman ve yol dönüşümleri:                                  

1 Kilometre= 1000 metre                    

1 saat= 60 dakika

1 metre= 100 cm                                 

1 saat= 3600 saniye

1cm= 10 milimetre                              

1 dakika= 60 saniye

Yol (x) Zaman (t) Sürat (v)
 

BİRİMİ

M S m/s
Cm S Cm/s
Km Saat (h) Km/h

 Sabit Sürat: Otomobillerde sürat göstergeleri vardır. Bu göstergeler hep aynı sürati gösteriyorsa bu araç sabit süratli deriz. Örneğin; 20 m/s süratle giden otobüs, 120 km/h süratle giden Mercedes otomobil.

Azalan Sürat: Bir cisim veya aracın sürati sürekli azalıyorsa yavaşlayan hareket gösterir ve en sonunda durur. Örneğin; Yukarıya atılan taş, Kırmızı ışığı görüp yavaşlayıp duran otomobil.

Artan Sürat: Bir cisim veya aracın sürati sürekli artıyorsa hızlanan hareket gösterir. Örneğin; Daldan düşen elma, trafik ışıklarında yeşil yanınca harekete başlayan otomobil, yukarıdan aşağıya yuvarlanan top.

Hareket Enerjisi: Cisimlerin hareketlerinden dolayı sahip oldukları enerjiye hareket enerjisi denir. Hareketi olan her cismin hareket enerjisi vardır. Örneğin; vantilatör, mikser, koşan kedi, uçan kuş, uçan uçak, daldan düşen elma.

Not: Duran bir cimce vurduğumuzda cisme bir hareket enerjisi vermiş oluruz. Cisim kazandığı hareket enerjisi kadar belli bir süre hareket eder ve durur. Cismin durmasını sağlayan etki ise sürtünme kuvvetidir.

Sürat problemleri

1- 30 km olan Kadirli-yeşilova arasını bir traktör 2 saatte gidiyor. Bu aracın sürati kaç Km/h’dır?

2- 120 m olan okul ev arasını Ayşe 40 saniyede gidiyor. Ayşe’nin sürati kaç m/s ’dir?

3- Bir otomobil 30 saniyede 600 metre yol gidiyor otomobilin sürati kaç m/s’dir?

4- Adana Kadirli arası 90 kilometredir. Bu yolu yolcu otobüsü üç saatte, otomobil iki saatte gidiyor. Buna göre otobüsün süratinin otomobilin süratine oranı nedir?

Not: 20 km/h sürat ne demek? Yani aracın 1 saatte aldığı yolun 20 kilometre olduğunu gösterir. Bu araç 1 saatte 20, iki saatte 40, üç saatte 60 kilometre yol gider.

5- Bir araç 180 km yolu 180 dakikada gidiyor. Bu aracın sürati kaç Km/h dır?

6- 900 metre yolu 3 dakikada alan bir bisikletlinin sürati kaç m/s dir?

7- Bir aracın sürati 20 km/saattir. Bu araç 3 saatte kaç kilometre yol gider?

8- Ali koşarak 300 metre yolu 2,5 dakikada gidiyor. Ali’nin sürati kaç m/s dir?

9- Bir kedi 10 m/s süratle koşmaktadır. Bu kedi 40 metre yolu kaç saniyede gider?

10- Bir karenin bir kenarı 20 metredir. Bu karenin çevresini 16 saniyede koşan Fatma’nın sürati kaç m/s dir?

11- iki köy arası 6 kilometredir. Bu yolu Ahmet koşarak 2000 saniyede gittiğine göre Ahmet’in sürati kaç m/s dir?

12- Bir kamyonun sürati 40 km/h dır. Bu kamyon 320 kilometrelik yolu kaç dakikada gider?

13- Sürati 80 km/h olan bir otomobil 5 saatte kaç kilometre yol gider?

14- Bir kuş 8 m/s süratle uçmaktadır. Bu kuş 1 dakikada kaç metre yol gider?

15- 36 kilometre yolu 2 saatte koşan bir koşucunun sürati kaç m/s dir.

16- Sürati 30 km/h olan bir kamyon 9 saatte ne kadar yol gider?

Yer değiştirme: bir cismin ilk konumu ile son konumu arasındaki dik uzaklığa yer değiştirme denir.

Örnek: Bir cisim 3 m ileri gidip 5 m geri giderse yer değiştirmesi 2 m’dir. Aldığı yol ise 8m’dir.

 

 

Tablo-Grafik Çizme ve Yorumlama

  • Sürati 20 m/s olan bir araç için tablo çizelim.
Yol (m) 0 20 m 40 m 60 m
Zaman (s) 0 1 s 2 s 3 s

Yukarıdaki hareketlinin grafiğini aşamalar halinde çizelim.

 

      

image001

GRAFİK YORUMLAMA:

****Yol-Zaman Grafikleri:

*Aşağıdaki grafikte yol arttıkça zamanda artmaktadır. Yani yol ve zaman doğru orantılıdır. Bu araç sabit süratle hareket etmektedir.image002

 

  ****Aşağıdaki grafikte araç belli bir süre ilerledikten sonra durmuştur.

image003                                                                                                                                                                   ****Aşağıdaki grafikte araç sıfır noktasında belli bir süre beklemiş ve harekete geçmiştir

         image004                                                                                                                                                                  **Sürat-zaman grafikleri:

*Aşağıdaki grafikte sabit süratli bir aracın grafiği verilmiştir.

           image005 image006 image007

 

Check Also

6. SINIF 2. ÜNİTE KUVVET VE HAREKET

 Kuvvet ve Hareket Konu Anlatımı 6. SINIF 2. ÜNİTE KUVVET VE HAREKET SÜRAT(HIZ) Belirli bir ...

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

istanbul escort-